Stel je voor: je stapt in de auto voor je rijexamen. Je zenuwen gieren door je keel, maar er is één ding minder om je zorgen over te maken: je hoeft niet te schakelen.
De automaat doet het werk voor je. Steeds meer mensen in Nederland kiezen voor rijlessen in een auto met een automatische versnellingsbak.
Het is comfortabeler, minder stressvol en in veel nieuwe auto’s is het al de standaard. Maar hoe zit het eigenlijk met het CBR-examen? Krijg je een beperking op je rijbewijs als je in een automaat leert rijden?
En wat betekent dat voor je toekomstige rijgedrag? Laten we dit eens scherp bekijken, zonder ingewikkelde juridische taal, maar gewoon helder en duidelijk.
Wat betekent die ‘automaat’ sticker op je pasje?
Als je je rijbewijs haalt in een auto met een automatische versnellingsbak, dan krijg je een code op je rijbewijs. In Nederland is dat code 78.
Dit betekent dat je bevoegd bent om een personenauto te besturen die is uitgerust met een automatische transmissie. Het is dus niet zo dat je rijbewijs minder waard is, maar het is wel een specifieke vermelding. Deze vermelding is een beperking in de zin dat je officieel niet mag rijden in een handgeschakelde auto.
Natuurlijk, je kunt het technisch wel, maar volgens de wet ben je daarvoor niet bevoegd.
Wil je later alsnog in een handbak rijden? Dan zul je opnieuw examen moeten doen in een handgeschakelde auto. Dat is het belangrijkste om te onthouden: code 78 is een toevoeging, geen afstraffing.
Het rijbewijs B: De basis voor je automaat-avontuur
Veel mensen denken dat er een apart rijbewijs bestaat voor automaat auto’s, maar dat is niet zo.
Je haalt je rijbewijs B, net als iedereen. Het enige verschil is het voertuig waarin je afrijdt. Tijdens het examen bij het CBR moet je aantonen dat je veilig en zelfstandig kunt rijden, zonder dat je hoeft te schakelen.
Het theorie-examen is precies hetzelfde als voor rijbewijs B met schakelen. Je leert dus dezelfde verkeersregels, waarschuwingstekens en inzichtvragen.
Het verschil zit hem puur in de praktijk. Omdat je niet hoeft te focussen op de koppeling en versnellingen, heb je vaak meer mentale ruimte voor het verkeer om je heen.
Dit kan voor beginners een flinke voordeel zijn.
Stappenplan: Hoe haal je je rijbewijs met een automaat?
Wil je graag je rijbewijs halen in een automaat? Hier volgt een simpel stappenplan hoe het proces eruitziet bij het CBR:
- Theorie-examen: Dit is je eerste horde. Je kunt je theorie-examen aanvragen via de website van het CBR. De kosten hiervoor bedragen op dit moment €30,50. Je kunt kiezen voor een examen op een computer of met een tablet. Het is verstandig om veel te oefenen met proefexamens, want het slagingspercentage voor de theorie is niet 100%.
- Rijlessen volgen: Zoek een rijschool die gespecialiseerd is in automaat lessen. Niet elke rijschool heeft deze auto’s standaard staan. Het aantal lessen dat je nodig hebt, verschilt per persoon. Gemiddeld doen studenten er tussen de 20 en 30 lessen over. De kosten per les liggen vaak tussen de €60 en €80, afhankelijk van de regio en de rijschool.
- Praktijkexamen: Als je instructeur vindt dat je er klaar voor bent, boek je het examen bij het CBR. De kosten voor het praktijkexamen bedragen €155 (tarief 2024). Je rijdt in dezelfde auto waarin je lessen hebt gevolgd. De examinator let op je rijvaardigheid, maar ook op je kijkgedrag en het anticiperen op andere weggebruikers.
De kosten op een rijtje
Om teleurstellingen te voorkomen, is het goed om een financieel plaatje te schetsen.
- Theorie-examen: €30,50
- Rijlessen (gemiddeld 25 uur): €1.500 - €2.000
- Praktijkexamen: €155
- Gezondheidsverklaring (indien nodig): €40 - €100
De totaalprijs hangt af van hoe snel je leert, maar hier is een realistische schatting: Reken dus op een investering van zo’n €1.700 tot €2.200. Dit is vergelijkbaar met een rijbewijs halen in een schakelauto.
Code 78: De beperking op je rijbewijs
Terug naar de kernvraag: krijg je een beperking? Ja, je krijgt code 78 op je rijbewijs.
Dit betekent dat je alleen mag rijden in voertuigen met een automatische transmissie. Als je in een handgeschakelde auto stapt en rijdt, ben je in overtreding. Je rijbewijs is dan niet geldig voor dat voertuig.
Veel mensen vragen zich af of dit handig is. Stel je voor dat je in het buitenland bent en een huurauto krijgt die toevallig handgeschakeld is.
Dan mag je er officieel niet in rijden. Het is dus belangrijk om hierover na te denken voordat je kiest voor een automaat-opleiding. Wil je maximale flexibiliteit? Dan is het slimmer om in een schakelauto te lessen.
Wil je vooral snel en relaxed je rijbewijs halen? Dan is de automaat een uitstekende keuze.
Is de automaat-examen moeilijker?
Veel leerlingen vragen zich af of het examen in een automaat makkelijker is. Officieel zegt het CBR dat de exameneisen hetzelfde zijn. Je moet net zo goed kunnen invoegen, inhalen en parkeren tijdens het CBR-praktijkexamen rijbewijs B.
Toch ervaren veel kandidaten het als minder stressvol. Je hebt immers geen last van een koppeling die afslaat of verkeerd schakelen.
Hierdoor kun je je concentratie volledig richten op de weg.
Rijbewijs C en CE: Wat als je vrachtwagen wilt rijden?
Hoewel dit artikel vooral gaat over rijbewijs B (personenauto’s), is het goed om te weten dat de regels voor vrachtwagens (rijbewijs C en CE) vergelijkbaar zijn. Ook hier kun je een automaat-versie behalen.
Als je rijbewijs C haalt in een automaat, krijg je ook een code op je pasje. Je mag dan alleen vrachtwagens met automaat besturen. Wil je later alsnog een handgeschakelde vrachtwagen besturen?
Dan moet je opnieuw examen doen. Zodra je geslaagd bent voor je rijexamen, zijn er diverse vervolgstappen. Voor beroepschauffeurs is de trend naar automaten echter onomkeerbaar.
Steeds meer nieuwe trucks hebben een automatische versnellingsbak. Dus voor de toekomst is een automaat-rijbewijs voor vrachtwagens zeker geen nadeel.
Gezondheidseisen en de gezondheidsverklaring
Voordat je überhaupt mag beginnen met lessen, moet je voldoen aan de gezondheidseisen van het CBR. Dit geldt voor iedereen, of je nu in een schakelauto of een automaat rijdt.
Je moet een Gezondheidsverklaring invullen. Dit kun je digitaal doen via Mijn CBR.
Deze verklaring gaat over je lichamelijke en geestelijke gesteldheid. Denk aan je zicht, je reactievermogen en eventuele medicijngebruik. Als je geen medische beperkingen hebt, is dit vaak een formaliteit.
De kosten voor de Gezondheidsverklaring bedragen ongeveer €40, exclusief de eventuele consultkosten bij de huisarts. De verklaring is 4 jaar geldig.
Vanaf welke leeftijd mag je starten?
De leeftijdsgrenzen voor het autorijbewijs zijn helder. Je mag vanaf je 16,5 jaar beginnen met rijlessen.
Je mag het theorie-examen afleggen vanaf je 16 jaar. Het praktijkexamen mag je doen zodra je 17 jaar bent geworden. Ben je geslaagd voordat je 18 bent? Dan heb je een begeleiderspas nodig.
Je mag dan alleen rijden onder begeleiding van een coach die op jouw pasje staat. Zodra je 18 wordt, vervalt deze beperking en mag je zelfstandig de weg op.
Rijschool kiezen: Let op de automaat!
Niet elke rijschool heeft automaat auto’s in de vloot. Hoewel het aanbod groeit, is het belangrijk om dit bij je inschrijving te controleren. Kies een rijschool waar de instructeur ervaring heeft met automaat lessen.
Het gevoel van een automaat is anders dan een schakelbak, en een goede instructeur legt de nadruk op het juiste gebruik van de pedalen (gas en rem) zonder afleiding van de koppeling.
Gebruik bij het zoeken naar een rijschool de rijschoolzoeker van het CBR. Dit is een handig hulpmiddel om te zien welke rijscholen bij jou in de buurt zijn geregistreerd.
Vergelijk prijzen en lees recensies. Een goedkope les is niet altijd de beste keuze, maar een dure les garandeert ook geen slaging.
Praktijkexamen in een automaat: Hoe verloopt het?
Het praktijkexamen in een automaat verloopt vrijwel identiek aan een examen in een schakelauto, met één groot verschil: de examinator weet dat je geen schakelbewegingen hoeft te maken. De examenroute is hetzelfde.
- Goed kijken (dode hoek, spiegels).
- Stoptekens en verkeerslichten correct interpreteren.
- Fileparkeren en hellingproef uitvoeren (bij een automaat is de hellingproef overigens een stuk minder spannend, omdat de auto niet afslaat).
Je moet nog steeds: De examinator let extra op of je niet per ongeluk met je voet tegen de rem trapt terwijl je gas geeft, een veelvoorkomende beginnersfout bij automaat rijden.
Rijles in een aangepaste auto
Voor mensen met een lichamelijke beperking is een automaat vaak een uitkomst. Zonder schakelpook is de bediening eenvoudiger en lichter.
Als je een beperking hebt, kun je rijlessen volgen in een aangepaste auto. Dit kan bijvoorbeeld met handbediening of voetbediening aangepast aan jouw situatie. De kosten voor rijlessen in een aangepaste auto liggen vaak hoger dan in een reguliere auto, omdat de auto’s speciaal zijn ingericht.
Het CBR heeft hier speciale regelingen voor, ook wat betreft de tarieven voor het praktijkexamen. Het is belangrijk dat je rijschool hier ervaring mee heeft.
Neem bij twijfel contact op met het CBR of een belangenorganisatie voor advies.
Conclusie: Is een automaat-rijbewijs een beperking?
Om terug te komen op de titel: een rijbewijs met automaat-vermelding is technisch gezien een beperking, omdat je niet in alle auto’s mag rijden.
In de praktijk is het echter steeds minder relevant. De auto-industrie schakelt massaal over op automaten, zelfs in compacte stadsauto’s. Bovendien zorgt de automaat voor een rustigere rijervaring en een hoger slagingspercentage. Wil je maximale vrijheid en overal ter wereld elke huurauto kunnen besturen?
Kies dan voor lessen in een schakelauto. Wil je zo snel en stressvrij mogelijk je rijbewijs halen en rijd je vooral in Nederland in moderne auto’s?
Dan is een automaat een fantastische keuze. De keuze is aan jou, maar weet dat je met een automaat-rijbewijs volwaardig de weg op kunt.
Veelgestelde vragen
Wat houdt de code 78 op mijn rijbewijs precies in?
Met code 78 op je rijbewijs mag je in Nederland rijden met een auto die automatisch schakelt. Dit betekent niet dat je rijbewijs minder waard is, maar het is een specifieke vermelding die aangeeft dat je officieel niet mag rijden in een handgeschakelde auto. Je kunt wel nog steeds handmatig rijden, maar dat is niet toegestaan volgens de wet.
Moet ik een apart rijbewijs halen om met een automaat te rijden?
Nee, je haalt je rijbewijs B, net als iedereen, om met een automaat te rijden. Het enige verschil is dat je tijdens het examen bij het CBR moet aantonen dat je veilig en zelfstandig kunt rijden zonder te schakelen. Het theorie-examen is hetzelfde als voor rijbewijs B met schakelen, maar de praktijk vereist meer focus op het verkeer.
Hoe ziet het stappenplan eruit om je rijbewijs te halen met een automaat?
Om je rijbewijs te halen met een automaat, begin je met het theorie-examen, wat €30,50 kost. Vervolgens volg je rijlessen bij een gespecialiseerde rijschool. Tijdens het examen moet je aantonen dat je veilig en zelfstandig kunt rijden zonder te schakelen, waarbij je je meer kunt focussen op het verkeer om je heen.
Wat gebeurt er als ik later toch een handgeschakelde auto wil rijden?
Als je later alsnog in een handgeschakelde auto wilt rijden, zul je opnieuw examen moeten doen in een handgeschakelde auto. Het is belangrijk om te onthouden dat code 78 een toevoeging is, geen afstraffing, en je rijbewijs niet minder waard is.
Wat is het verschil tussen een rijbewijs B met schakelauto en een rijbewijs B met automaat?
Het belangrijkste verschil is dat je met een rijbewijs B met automaat alleen mag rijden in auto's met een automatische versnellingsbak. Je kunt niet in een handgeschakelde auto rijden, ook al ben je technisch in staat om dat te doen. Met een regulier rijbewijs B kun je rijden in zowel schakelauto's als auto's met automaat.