Rijden met aanhanger: welke regels gelden voor rijbewijs B?

Je staat in de bouwmarkt, je hebt net een bankstel op de kop getikt op Marktplaats, of je gaat je tuin opknappen.

De oplossing: een aanhanger. Maar voordat je achter het stuur kruipt, is er één cruciale vraag: mag dit wel met je rijbewijs B?

Het antwoord is niet altijd een simpel ja of nee. De regels rondom rijbewijs B en aanhangers hangen namelijk af van een paar slimme details, zoals het gewicht van je auto en de maximale massa van de aanhanger. Laten we dit helder uitleggen, zonder ingewikkelde jargon, zodat je straks veilig en legaal de weg op kunt.

Rijbewijs B en de 750 kilogram regel

De meest basale regel voor rijbewijs B is simpel: je mag een aanhanger trekken, maar er zit een limiet aan het gewicht. Als je rijbewijs B hebt, mag je een aanhanger koppelen met een maximale toegestane massa (TMA) van maximaal 750 kilogram.

Dit is het gewicht dat op het kentekenbewijs van de aanhanger staat, inclusief de lading.

Deze regel geldt voor zowel geremde als ongeremde aanhangers. Als je een lichte aanhanger hebt, bijvoorbeeld een enkelas ongeremde aanhanger van 750 kg, of een geremde die toevallig ook onder de 750 kg blijft, dan ben je met je gewone rijbewijs B al klaar voor de rit. Let wel op: de totale combinatie van auto en aanhanger mag in dit geval niet zwaarder zijn dan 3.500 kilogram.

De uitzondering: wanneer mag je meer trekken met rijbewijs B?

Er is een interessante uitzondering op de 750 kg regel. Je mag met rijbewijs B ook een zwaardere aanhanger trekken, mits de totale massa van de combinatie (auto plus aanhanger) niet boven de 3.500 kilogram uitkomt. Hoe werkt dat in de praktijk? Stel, je auto weegt 1.800 kg.

De aanhanger die je wilt trekken heeft een TMA van 1.500 kg.

De totale massa van de combinatie is dan 3.300 kg. Omdat dit onder de 3.500 kg blijft, mag je deze combinatie besturen met je rijbewijs B.

Je trekt dus een aanhanger die zwaarder is dan 750 kg, maar de totale optelsom blijft veilig binnen de limiet. Dit is een handige regel voor wie een zwaardere geremde aanhanger nodig heeft, maar geen zin heeft in een extra rijbewijs.

Wanneer heb je rijbewijs BE nodig?

Als je combinatie van auto en aanhanger de 3.500 kg overschrijdt, heb je een zwaarder rijbewijs nodig: rijbewijs BE.

Dit is het rijbewijs voor auto met aanhanger. Met rijbewijs BE mag je een aanhanger trekken met een TMA van maximaal 3.500 kg.

Stel, je auto weegt 2.000 kg en je aanhanger heeft een TMA van 1.800 kg. De totale massa is 3.800 kg. Omdat dit boven de 3.500 kg uitkomt, mag je dit niet met rijbewijs B. Je hebt dan rijbewijs BE nodig.

Er is hier ook een specifieke uitzondering voor oudere rijbewijzen. Als je het verschil tussen rijbewijs B en BE vóór 19 januari 2013 hebt bekeken, weet je dat er voor die datum andere regels golden.

Voor deze groep is er geen limiet aan de TMA van de aanhanger, zolang de auto zelf niet zwaarder is dan 3.500 kg. Dit is vooral relevant voor zwaardere opleggers of middenasaanhangwagens. Voor de meeste mensen die nu hun rijbewijs halen, geldt echter de limiet van 3.500 kg voor de aanhanger.

De maximale toegestane massa (TMA) uitgelegd

De TMA is het sleutelbegrip. Het is het maximale gewicht dat een aanhanger mag hebben, inclusief het eigen gewicht van de aanhanger en de lading.

Je vindt de TMA op het kentekenbewijs van de aanhanger. Hieronder een overzicht van veelvoorkomende TMA’s voor verschillende soorten aanhangers: Deze aantallen zijn indicatief.

• Enkelas ongeremd: vaak 750 kg of 1.000 kg
• Enkelas geremd: 1.000 kg, 1.500 kg of 2.000 kg
• Tandemas ongeremd: 1.500 kg
• Tandemas geremd: 3.500 kg
• Gesloten aanhangwagen: 750 kg, 1.000 kg of 1.500 kg
• Kipper: 1.500 kg of 2.000 kg
• Plateauwagen: 750 kg, 1.000 kg of 1.500 kg
• Autotransporter: 3.500 kg of 4.000 kg (let op: voor 4.000 kg heb je rijbewijs BE nodig)

Controleer altijd het kentekenbewijs van de specifieke aanhanger die je huurt of koopt. Het gewicht van de lading mag de TMA nooit overschrijden. Een lege aanhanger weegt vaak al een paar honderd kilo, dus houd daar rekening mee bij het laden.

Rijbewijs B+ (code 96): de middenweg

Er bestaat ook een rijbewijs B+ of code 96. Dit is eigenlijk een uitbreiding op je rijbewijs B, maar geen apart examen. Je kunt meer lezen over het caravan rijbewijs BE of code 96 als je een theoriecursus hebt gevolgd.

Met code 96 mag je een combinatie trekken van auto en aanhanger waarbij de totale massa tussen de 3.500 kg en 4.250 kg ligt.

Wanneer is dit relevant? Stel, je auto weegt 2.000 kg en je aanhanger heeft een TMA van 2.000 kg.

De totale massa is 4.000 kg. Met rijbewijs B mag dit niet, maar met code 96 wel. Je hebt dan geen apart rijbewijs BE nodig, maar wel deze extra code op je rijbewijs. Dit is vooral handig voor mensen die net iets zwaarder materiaal vervoeren, maar geen zwaar examen willen doen.

Aanhangwagen types en rijbewijsvereisten

Hoewel de rijbewijsvereisten vooral afhangen van het gewicht, is het goed om te weten dat de meeste typen aanhangers gewoon onder rijbewijs B vallen, mits ze licht genoeg zijn. Denk aan:

• Enkelas ongeremde aanhangers (tot 750 kg)
• Enkelas geremde aanhangers (tot 750 kg of binnen de 3.500 kg combinatie)
• Gesloten aanhangwagens voor verhuizingen
• Kippers voor tuinafval
• Plateauwagens voor bouwmaterialen
• Fietsendragers (mits alleen fietsen worden vervoerd)

Speciale aanhangers zoals autotransporters of steigeraanhangwagens vereisen ook dat je de massa in de gaten houdt. Een autotransporter met een auto erop kan snel boven de 3.500 kg uitkomen, dus check dit altijd vooraf.

Praktische regels voor veilig rijden

Naast het rijbewijs zijn er nog een paar praktische regels die je moet volgen om veilig en legaal te rijden:

Afmetingen van de combinatie

De totale breedte van je auto plus aanhanger mag niet meer zijn dan 2,50 meter. De aanhanger mag niet verder uitsteken dan 2 meter achter de auto. Als je lading uitsteekt, moet deze goed gemarkeerd zijn, bijvoorbeeld met een rode vlag of waarschuwingsbord.

Verlichting en kenteken

Zorg dat de verlichting van de aanhanger correct is aangesloten. De kentekenplaat van de aanhanger moet altijd zichtbaar en schoon zijn.

Verzekering en APK

Als je een fietsendrager gebruikt, mag deze de kentekenplaat van de auto niet bedekken.

Gebruik in dat geval een extra kentekenplaat voor de drager. Controleer of je aanhanger verzekerd is. De meeste autoverzekeringen dekken ook de aanhanger, maar soms is een aparte WA-verzekering nodig voor zwaardere aanhangers. Ook moeten aanhangers ouder dan 10 jaar APK-gekeurd zijn, tenzij ze lichter zijn dan 750 kg en niet sneller kunnen dan 100 km/u.

Trekhaaklast en gewichtsverdeling

Je auto heeft een maximale trekhaaklast, vaak te vinden in het instructieboekje of via de RDW-kentekencheck. De last op de trekhaak mag deze waarde niet overschrijden.

Verdeel de lading in de aanhanger zo dat het zwaartepunt laag en in het midden ligt. Dit voorkomt slingeren of kantelen.

Conclusie

Rijden met een aanhanger is prima te doen met rijbewijs B, zolang je de gewichtslimieten in de gaten houdt. De gouden regel is: blijf onder de 750 kg voor de aanhanger of onder de 3.500 kg voor de totale combinatie.

Als je zwaarder wilt trekken, heb je rijbewijs BE nodig of code 96. Check altijd de TMA op het kenteken, de trekhaaklast van je auto en de afmetingen. Met deze kennis ben je goed voorbereid en voorkom je boetes of onveilige situaties. Veilige rit!